09. De eker (deel 1)

DE EKER
(BIERKETEL)

De Koninklijke Schutterij St.-Lambertus uit Oirsbeek is in het bezit van een geel koperen “eker”. Deze bierketel hangt momenteel in het schuttershome de “Schuttehoaf”.
De eker met korte tuit, is langer geweest er is een stuk van afgezaagd. Verder is de ketel voorzien van twee roodkoperen ogen waaraan een roodkoperen hengsel is bevestigd.
De ketel is boven gedeeltelijk dicht met daar op een sier relief en de volgende gravering:  “1775 NL”.

                          

Deze “eker” ook wel bierketel genoemd, met tuit werd vroeger gebruikt in de gelachkamer van de herberg om bier te schenken in de stenen bierkannen of tinnen bekers.
Volgens overlevering werd 1954 de eker officieel nog als bierketel gebruikt tijdens een feest met mosseleten in het schutterscafé van Reinier Kusters aan de Provinciale weg-Zuid.

“Op 10 januari 1967 werd door de toenmalige caféhouder G. Zelissen en de schutterij een bruikleen overeenkomst gesloten. De koperen eker mag nergens voor gebruikt worden als voor sierraad. Het is en blijft eigendom van de Kon. Schutterij.
De heer G. Zelissen is aansprakelijk voor beschadiging, zoekraken, diefstal of iets dergelijks.
Ondertekend door voorzitter P. Kusters en secretaris J. Mulkens”


Bruikleenovereenkomst

DE SCHENKER

Deze geelkoperen eker (bierketel) werd in 1775 door de bierbrouwer en schepen van Oirsbeek Nicolaas Limpens aan de schutterij geschonken.
“De Broeders van het Broederschap van den Heyligen Lambertus” bestaande uit de Compagnie Oirsbeek en de Compagnie Doenrade waren in die tijd de grootste bierconsumenten.

NICOLAAS LIMPENS

Nicolaas Limpens werd in het “Banale Panhuis” (bierbrouwerij) latere schepenbank van Oirsbeek geboren op 20 september 1732 en gedoopt in de St.-Lambertuskerk als zoon van schepen, schatheffer, landmeter, chirurgijn, kerkmeester en grondeigenaar Paschasius (Paes) Limpens en Catharina Bousten (Boesten).


Doopakte van Nicolaas Limpens uit 1732

De 29-jarige landbouwer, landmeter, collecteur, schepen en bierbrouwer Nicolaas Limpens huwde op 11 juli 1761 in de kerk van O.L. Vrouw Geboorte te Broeksittard, als de losbrieven zijn ontvangen van  pastoor B. Wiegels uit Oirsbeek, met de 31-jarige dienstmeid Maria Elisabeth Kamps.

De weduwnaar Nicolaas Limpens overleed als brasseur (bierbrouwer) op 24 mei 1809 te Oirsbeek om 7 uur in de morgen op 77-jarige leeftijd en werd op 26 mei op het kerkhof begraven.

Tijdens de Franse Revolutie van 1796 tot 1715 was Nicolaas Limpens in het bezit van een patent (vergunning) om als zelfstandige bier te brouwen. Hij moest hier voor ook patent- belasting betalen.

De majoor N. (Nicolaas) Limpens is lid van het Broederschap van de compagnie Oirsbeek die op 30 Floréal an XIII van de Franse Republiek (20 mei 1805) het reglement van de Schutte Broeders van de Compagnie Oirsbeek en Doenrade mede ondertekend.



Nicolaas Limpens was van 1775 - 1794 schepen van de schepenbank Oirsbeek.

Op 13 februari 1775 kreeg hij het patent (bewijs van bevoegd uitoefenen) en legde op 9 maart 1775 de eed af als schepen van de schepenbank. Nicolaas nam de plaats in van zijn overleden vader Paes Limpens. Tevens was hij ook van 1757 tot 1761 collecteur (belastingontvanger en schatheffer) te Oirsbeek.